Category Archives: exercezis

Per dapli segirtad en claustra

11 d’avrel 2026 – in di tut spezial per nos pumpiers, mo era per il claustra da Mustér.

Per l’emprema gada havein nus organisau ina scolaziun intensiva per ils giuvens (e quels restai giuvens) paders e fraters dalla claustra da Mustér. L’idea ei naschida en connex el rom d’in exercezi annual d’evacuaziun ed entras discuors, surtut cun pader Murezi, che ha era gidau activamein tier la preparaziun.

In incendi en claustra ei per nus pumpiers ina gronda sfida. Biaras parts dil baghetg ein tecnicamein sin il pli niev stan grazia als sistems da protecziun encunter fiug, perquei che l’entira claustra ei vegnida renovada ils davos decennis. Tuttina para il baghetg per persunas che enconuschan buca el – e quei ei la gronda part da nos pumpiers – sco in labirint. Perquei essan nus, tier mintga intervenziun, dependents da persunas ch’enconuschan il liug.

Fortunadamein ha la claustra saviu retscheiver ils davos onns plirs giuvens paders. Quei motiv ha schau nescher l’idea da scolar quellas persunas per ch’ellas sappien sustener nus en cass d’ina intervenziun en claustra. Per che quei funcziuneschi, ston persunas ed ils andaments esser enconuschents – quei spargna bia temps en cass serius.

Il program ei perquei staus planisaus consequentamein: En ina emprema part havein nus persequitau in alarm, naven dalla communicaziun entochen alla liquidaziun tras ils pumpiers. En fuorma da giug havein nus simulau in eveniment e spert ei semussau che tut ils diesch participonts ein stai zun interessai. Ei ha dau damondas e vivas discussiuns.

Suenter havein nus tractau l’evacuaziun e il cumbat encunter il fiug cun mieds sempels. Nus havein mussau ina part da nies equipament per ch’ils participonts survegnien ina idea tgei ch’ ei pusseivel e tgei premissas ch’ein necessarias per saver duvrar quels mieds.

Sco finiziun vein nus equipau tuts cun apparats da respiraziun. Quella part ha giu plirs intents: Da mussar con grev che la tscherca da persunas ei el fem, mo era da far veser che spazis enconuschents san daventar spert ina trapla. Tut ils diesch paders han mess senza hesitar in apparat da respiraziun si dies ed han tschercau localitads en trups da dus.

Quei miez di ei staus in grond success per omisduas varts. Il pli impurtont intent ei vegnius contonschius: la regla KKKK – en crisas enconuscher persunas e lur cumpetenzas. La scolaziun ha dau segirtad als participonts ed ha era priu la tema, aschia che mintgin sa agir pli ruasseivlamein e ponderadamein en cass serius.

Organisaziuns da cazzola blaua exerciteschan seracass

Ils 8 d’avrel 2026 ei vegniu organisau in exercezi communabel dallas organisaziuns da cazzola blaua: polizia, sanitad e pumpiers. Finamira digl exercezi ei stada da trenar la collaboraziun tier in accident da traffic pli cumplex e da verificar ils decuors sut cundiziuns realisticas.

Scenari digl exercezi
Igl ei vegniu simulau ina collisiun denter in auto da persunas ed in vehichel agricol. En tut han treis persunas stuìu vegnir salvadas, ina da quellas gravamein blessada. Las forzas d’intervenziun han coordinau il salvament, segirau l’assistenza medicinala ed exequiu il salvament tecnic.

Decuors e collaboraziun
Igl exercezi ha mussau ina fetg buna collaboraziun denter tuttas organisaziuns participontas. Las cunvegnas denter polizia, sanitad e pumpiers han funcziunau senza problems. Tuttas lavurs ein vegnidas exequidas correctamein sin camp professiunal. En spezial ei da remarcar la maniera ruasseivla, concentrada e tuttina speditiva da luvrar.

Enconuschientschas e potenzial da migliurar
Sco tier mintga exercizi han era saviu vegnir tratgas conclusiuns impurtontas:
• La communicaziun alla front denter sanitad e pumpiers sa vegnir optimada vinavon.
• L’axa da salvament sto vegnir tenida libra pli consequentamein, surtut tier vias stretgas.
• Unitads che vegnan suenter ston vegnir fermadas e coordinadas ad uras.

Conclusiun
Igl exercezi ei staus in success e muossa claramein che las organisaziuns participontas ein bein preparadas per il cass serius.

Engraziament
In cordial engraziament va a tuttas organisaziuns participontas per lur grond engaschament. In special engraziament a Pierino Bisquolm e Conradin Caduff per l’organisaziun e realisaziun digl exercezi.

Di cantunal da scolaziun

Ils 26-10-2025 ha giu liug a Mustér il di cantunal da scolaziun per sanitariAs da salvament. Ensemen cul Salvament Surselva essan nus segidai pil beingartegiar dil di. Tenor il resun dils particponts ei quei era reussiu fetg bein. Sco highlight vein nus saviu organisar in helicopter dalla Alpine Air Ambulance AAA per ina acziun da salvament. Engraziel fetg Stiafen!

Exercezi el Tunnel da basa Gottard

Ils 13 da fevrer 2025 ha giu liug in exercezi da salvament d’urgenza el tunnel da basa dil Gottard el rom d’ina controlla obligatoria per l’autorisaziun da menaschi. Igl exercezii ei staus necessaris per far l’examinaziun dils mieds da salvament entras la SUVA. Agl exercezi han priu part siat commembers da pumpiers ed era Heinz Schneiter dalla VFS, ch’era responsabel per quei exercezi. Igl ei vegniu exercitau in salvament d’urgenza cun ina barella a canaster, nua che la segirada encunter curdar ei vegnida examinada sut cundiziuns realisticas. Il test ei reussius e la SUVA ha saviu dar l’autorisaziun necessaria e giavischada. Igl exercezi ha mussau che las mesiras da segirtad el tunnel da basa dil Gottard adempleschan tuttas pretensiuns. La collaboraziun denter ils pumpiers ed ils responsabels dallas VFS ha funcziunau senza incaps.

Collisiun d’in tren el tunnel Calmut

16-5-2024. Was im Titel nach einer Katastrophe tönt, war zum Glück nur eine Grossübung. Simuliert wurde eine Zusgkollision zwischen einen Personenzug und einen Bauzug. Dabei gab es 19 Verletzte, die durch Statisten simuliert wurden. Es standen rund 80 Einsatzkräfte im Einsatz:

  • die Stützpunktfeuerwehr Andermatt
  • die Stützpunktfeuerwehr Sursassiala (Bahnrettung) mit Führungsfahrzeug und -stab
  • die Kantonspolizei Graubünden mit Führungsfahrzeug und -stab
  • die Kantonspolizei Uri
  • der Rettungsdienst Surselva
  • der Rettungsdienst Uri
  • Personal der MGBahn

Der Oberlappass zeigte sich von seiner unschönen Seite und es gab starken Schneefall. Im Nachhinein muss man aber sagen, dass dieses Wetter Glück war, denn es erschwerte den Einsatz auf mehreren Ebenen ungemein und zeigte vor allem, dass die Polycom-Verbindungen bei schlechtem Wetter nicht zuverlässig funktionieren. 

Beobachtet wurde der Einsatz von verschiedenen Polizeioffizieren, Feuerwehrinspektoren und -instruktoren und von dem medizinischen Leitern der beiden Kantone und Regionen. Auch die MGBahn war mit Fachleuten vor Ort.

Die Übung verlief vor allem seitens der beiden Feuerwehren sehr gut und auch die Zusammenarbeit mit den Partnern war gut. Eine detallierte Auswertung wird sicher noch Schwachstellen zu Tage bringen. Aber genau das war das Ziel: Die MGBahn plant nämlich die Komplettsanierung des Tunnels und ist auf diese Erkenntnisse angewiesen. Sehr gut war auch die Zusammearbeit innerhalb der Organisationen. So gab es nicht zwei Feuerwehren, Polizeien oder Rettungsdienste, sondern jeweils eine Organisation. Das dies so klappt, ist nur dank der einheitlichen Ausbildung möglich, die in den letzten Jahren angestrebt wurde. Dazu gehört der einheitliche Abspracherapport, die klare Führung durch die Polizei und auch die einhetliche Ausbildung allgemein. Sicher wird die durchgeführte Übung alle Beteiligte einen Schritt vorwärts bringen.

Tests da ventilar en Claustra

31.03.2023. Beim Bau des neue Zuganges zur Klosterkirche über den westlichen Pfortentrakt musste das Kloster Disentis spezielle Auflagen erfüllen. Der knapp 100 Meter lange Gang dient nicht nur als Zugang zu den Kirchen, sondern ist auch Zugang für Büros, Gastbetriebe und Lagerräume. Bei einem Brand wird der Rauch nicht automatisch abgesogen, dafür musste die Feuerwehr ein Lüftungskonzept erstellen. Da wir neu über einen MGV verfügen und zudem in die Lüftungstaktik massiv Ausbildungszeit investieren, probierten wir neue Konzepte aus, um nicht nur den Gang, sondern auch die Martinskirche, die Marienkirche, das Museum, sowie Gänge und Estrich, wie Dachstuhl entlüften zu können. Im verwinkeltem Gebäude ist das eine echte Herausforderung, zumal viele Räume mit Kulturgütern ausgestattet sind. Die schlussendlich dreistündige Übung zeigte neue Möglichkeiten auf und wir können nun unsere Lüftungskonzepte anpassen. Folgende Erkenntnisse konnten wir mitnehmen:

  • mit dem MGV sind wir viel effizienter
  • die Luftmenge muss genau dosiert werden um Verwirbelungen und unkontrollierte Ausbreitung zu verhindern
  • mit dem MGV und Akkulüftern sind auch entlegene Räume belüftbar
  • der neue Stellplatz für die ADL eignet sich auch für den MGV
  • mit kleinen Lüftern braucht es Geduld bis grosse Kirchenräume den minimalen Überdruck erreicht haben
  • durch die verschiedenen Querschnitte im Gebäude waren die Bewegungen der Luftmassen sehr gut beobachtbar. Die Venturi/Bernoulli-Prinzipien konnten praktisch gut aufgezeigt werden
  • grundsätzlich waren mit dem Kloster wenig erfahrene AdF erstaunt über Grösse und Ausmass des Gebäudekomplexes
  • eine Begehung ist dringend nötig, damit nicht nur wenige sich im Gebäude zurecht finden

Perfecziun pil Shuttle 144

30.4.2021. Und wieder einmal ist das Shuttle Team 144 in der Ausbildung bei Silvia und Andreas. Diesmal steht das Thema Blutstillung im Vordergrund. Wir lernen die Anwendung des Tournique bei einer stark blutenden Wunde, z.B. Amputation von Gliedmassen, Schnitt mit Kettensäge oder Durchtrennung von Gliedmassen. Anschliessend steht einen Wiederholung auf dem Programm: in zwei Übungen wiederholen wir die Immobilisation einer Person mit Rückenverletzung mit Verladen in das Ambulanzfahrzeug und die Betreuung einer Person mit einer grossen Schnittverletzung, die anschliessend reanimiert werden muss. Drei intensive, aber spannende Stunden sind so schnell vorbei.

144 e 118 van maun en maun

Igl emprem exercezi communabel cul Salvament Surselva (fontauna: rtr.ch)

9-3-2021. Sanitad e pumpiers exerciteschan il cass serius. Per l’emprema gada organiseschan il Salavemnt Surselva ed ils Pumpiers Sursassiala in exercezi communabel. Sin quater posts san ils participonts emprender d’enconuscher la lavur dil partenari ed apporfundar la savida, veser las pusseivladads e las pretensiuns.

Radio e Televisiun rumantscha dat ina biala survesta dalla sera el video da 360° sura. La gallaria da fotografias illustrescha plinavon il cuors.

Suandontas fotografias ein vegnidas messas a disposziun a nus entras RTR, engraziel fetg!

Secunda scolaziun dil team 144

2.10.2020. Per il team da shuttle 144 ha ei dau la secunda sera da scolaziun. Duront 4 uras essan nus sededicai als dus bustabs A (airways) e B (breathing) dil sistem ABCDE ed al decuors dall’intervenziun. Ils sanitars da salvament Silvia Pally e Mladen Rikic han scolau nus en teoria e pratica. Il proxim temps suondan ulteriuras scolaziuns per che nus seigien preparai da segidar cun nos miedis.

Sin viseta tier il savament alpin

5-2-2020. Els ein cheu sche persunas drovan agid els cuolms, ils specialists dil Salvament alpin svizzer (SAS). Nos meinagruppas han giu la cuida d’astgar visitar ina sera d’exercezi ensemen culs „profis dallas sugas“ e naturalmein ch’els han empriu fetg bia: manischar las sugas, nuvs, fixaziuns, diever da material special ed aunc bia auter. Sin quater differents posts han els astgau observar la lavur ed era segidar da sligiar differents problems cun sugas. Culla savida generala dils pumpiers pertuccont sugas e nuvs ein els buca vegni fetg lunsch. En scadin cass ei la quintessenza stada clara: per cletg dat ei persunas specialisadas che san far la lavur da spindrament a moda professiunala.

PC Front – exercitau il decuors d’acziun

20.1.2020. Avon 4 onns vein nus giu fatg ensemen culs partenaris polizia, sanitad, Pro Lucmagn e Salvament alpin in exercezi sil Pass Lucmagn. Spert ei semussau ch’ei dat problems cugl andament dall’acziun. Duas organisaziuns ein meins savens involvadas en in post da comando alla front ed aschia buca disai da luvrar tenor ils standards. Perquei vein nus uss fatg in cuors cun tuts partenaris co quel ha da veser ora. Deplorablamein ha il Salvament alpin muncau.

Schurmetg civil e pumpiers prevegnan al seracass

4-12-2019. Tgei capeta cun beins culturals tier in incendi, in eveniment dalla natira ni schizun in conflict militar? En nies Cantun dat ei nundetg biars objects, publics e privats, che cuntegnan scazis da valeta nunremplazzabla. Spert sa in seracass metter en prighel tals objects, gie schizun destruir quels. Beins culturals ein lu per adina naven. Ils davos onns ein ina equipa dil schurmetg civil sut l’egida da Claudio Cugnach e Simon Meier vidlunder da catalogisar ils beins culturals en nies Cantun. Cunquei ch’ei dat fetg biars objects, ein quels vegni parti en classas. Tier la classa A+, pia tier ils objects da fetg gronda impurtonza, appartegnan en Surselva la claustra da Mustér e la Cuort Ligia Grischa a Trun. Dapi biabein in onn ei ina gruppa da specialists vidlunder da catalogisar ils beins culturals en claustra e crear in manual per il seracass. Quei manual stat silsuenter a disposiziun al possessur, alla tgira da monuments, all’equipa per beins culturals dil schurmetg civil ed als pumpiers. En connex cun in cuors da pumpiers dil cantun Turitg a Mustér ein era ils Pumpiers Sursassiala vegni cunfrontai 2016 culla problematica dils beins culturals. Sin fundament dallas experientschas fatgas ei vegniu creau in catalog da tut ils objects dalla Sursassiala che cuntegn ovras da valeta speciala, beinsavend che biars privats possedan plinavon era aunc objects da valeta ch’ein buc enconuschents allas organsiaziuns da salvament. Entras la collaboraziun cul schurmetg civil grischun ei lu sedau ordlunder ina planisaziun pli concreta. Aschia lavuran quellas duas organisaziuns maun en maun per scaffir in dispositiv da protecziun pils beins culturals en claustra a Mustér. La mesjamna vargada ha perquei giu liug in exercezi communabel denter la gruppa per la protecziun da beins culturals dil schurmetg civil ed il cader dils Pumpiers Sursassiala. Era Simon Berger, tgirader da monuments cantunal, ei staus involvaus egl exercezi ensemen cun pader Theo Theiler, responsabel per ils beins culturals dalla claustra. Els dus han assistiu il meinacziun dils pumpiers, mo lu era la gruppa da specialists dil schurmetg civil. Igl exercezi ei gartegiaus bein, ha denton era mussau la cumplexitad e l’impurtonta dad ina buna collaboraziun denter tuts pertuccai. Il salvament da beins culturals ei fetg cumplexs. Ei in object periclitaus san ins forsa buca semplamein allontanar quel. Ein plirs objects periclitai, sco per exempel en ina baselgia, in museum, ich archiv ni ina biblioteca, daventa la procedura aunc pli heiclia. Tgei vegn spindrau igl emprem, co vegn quei fatg e co san ins insumma far quei ein damondas ch’ils experts ston decider avon ch’ils pumpiers entran el baghetg. El museum ein ils objects plinavon segirai specialmein encunter enguladetsch. Il pumpier sto pia saver co el vegn d’allontanar las ovras d’art, naturalmein senza donnegiar quellas ed era ver ils uaffens necessaris cun el. Ein ils objects lu inagada ord il prighel va la lavur pil schurmetg civil vinavon: inventarisar, fotografar, catalogisar, schubergiar e pachetar pils proxims pass. Cunquei che era las persunas dalla gruppa beins culturals ein buca experts d’art, drova ei en mintga cass il pareri dil specialist. Actualmein ei ils responsabels vidlunder da crear in dispositiv d’alarm per ch’ils pumpiers sappien clamar en agid las persunas dil fatg sche beins culturals ein en prighel sur ils canals usitai. Sco Simon Berger di, ein rodund 38 baghetgs previ da catalogisar. Dasperas restan denton aunc bia dapli loghens che cuntegnan medemamein scazis. Cheu ein ils possessurs da tals dumandai che ston surprender l’iniziativa. Impurtont ei ch’ils pumpiers vegnien fatgs attents ad uras sin beins culturals, mo era che lezs fan ponderaziuns davart il salvament da quels, era sche beins materials han buc emprema prioritad tier in seracass. Per la Claustra da Mustér vegn la lavur terminada el decuors da 2020. Silsuenter ein ils manuals necessaris avon maun e las organisaziuns pertuccadas san far diever da quel. Resta mo pli da tener l’entira documentaziun sil niev stan. Gliez vegn a succeder en in turnus regular.